Edep İnsanın Bedenindeki Ruhtur

0
Edep İnsanın Bedenindeki Ruhtur
Edep İnsanın Bedenindeki Ruhtur - Filiz Konca
Sayı : 386 - Nisan 2018 - Sayfa : 59


Güzel ahlakın hepsine edep denir. Edepli insan, bütün hayırlı sıfatları kendisinde toplayan kimsedir. Edep saadet kapısının anahtarıdır. Edepsiz kişi her iki âlemde Allah’ın lütfundan mahrum kalır. Şeriatin yaşanması ve tarikatin kemâle ermesi ancak edep iledir. Edep kişiye iman ve hidayet yolunu açar.
Hazret-i Mevlana şöyle buyuruyor:
“Efendi; bilmiş ol ki edep, insanın bedenindeki ruhtur.
Efendi edep; Allah adamlarının gözü ve gönlü nurudur.
İnsan; süfli âlemden değil, ulvi âlemdendir. Yani bunu anla. Şu dönen feleğin dönüşündeki güzellik de edeptendir.
Eğer şeytanın başını ezmek dilersen, gözünü aç ve gör ki, şeytanın katili edeptir.”
Edep insanı kemâle ulaştırır. Allah’ın dergahına tazim ve hürmet gösteren karşılığını alır. Edebe riayet eden bunun mükafatını görür. Edep, kişiyi Allah’a ulaştıran bir miractır.
Hazret-i Mevlana şöyle buyuruyor:
“Hakk’ın bize edep ihsan etmesini isteyelim. Zira terbiyeden noksan olan O’nun lütfuna layık değildir. Edebsizin kötülüğü yalnız kendisine değildir. Belki bütün dünyaya karışıklık, ateş verir.
Alış-veriş zahmeti olmadan gökten sofra iniyordu. Musa kavminden birkaç haddini bilmez de sarımsak ve mercimek istedi. Bunun üzerine gökten ekmek ve sofra inmesi kesildi. Onlara ekin ekip biçme zamanının meşakkati kaldı.
İsa dahi Hakk’a yalvarınca Allah’ın fazlı, lütfu ve cömertliği ona sığınak oldu. “Ey Rabbim! Gökten bize sofra indir” dedi  ve semadan onlara sofra gönderildi. Küstahlar ise terbiyesizlik edip, sofra artıklarını da istediler.
İsa onlara, “Bu cömertlik sofrasıdır. O Hakk’ın ihsanı olarak daimidir” dedi.
Bunda kötü zan ve hırs göstermek rızık verene karşı küfran-ı nimettir.
Hırstan kör olan o dilenci huyluların fitnesinden lütuf kapısı kapandı.
Zekatın verilmemesi yağmura mani olur. Zinadan da etrafa veba yayılır.
Gam, keder sana yine senden; şüphesiz senin küstahça işlerindendir.
Hak korkusundan kayıtsız olan, başkalarının da yolunu keser. Bu yolda kim küstah olursa o, hasret vadisinde boğulur.
Bil ki, felek edebinden dolayı nurlu, melekler de bu yüzden masum ve temizdir.
Güneşin tutulması, Azazil’in, Hakk’ın kapısından sürülmesi; cüretleri, küstahlıkları yüzündendir.”
Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyuruyor:
“Beni Rabbim terbiye eyledi de edebimi ne güzel eyledi.”
Evliyanın yolu, Allah Rasulünün (s.a.v.) edebini yani güzel ahlakını yaşamaktan ibarettir.
Hazret-i Mevlana şöyle buyuruyor:
“Zahir ehlinde edep bir gösteriştir. Çünkü Allah’ın ihsanı onların içyüzlerini örter.
Kemâl sahibi olanlar için edep, içi, kalbi muhafaza etmektir. Onlar gönülde olanları bilirler. Sen ise aksine makama, mevkiye düşkünsün. Halka toprak olur alçalırsın. Kemâl sahiplerinin önünde edebi terkedersen, vücudun şehvet ateşine odun olur.”
“Nerede edepsizler güruhu varsa onlar, erlerin yüzsuyunun dökülmesine sebeptirler.”
“Ey Müslüman, eğer edebi sorarsan, edepsize tahammül edip yanında konuşmamaktır!”
Yunus Emre Hazretleri şöyle buyuruyor:
“Ehli irfan meclisinde aradım kıldım talep
Meğer ilim gerideymiş illâ edep, illâ edep”
İnsan ilimle değil edeple yol alır. Şeytanın ilmi çoktu. Lakin ilmi öğrenmiş, edebi öğrenememişti. Edepsizlikten kovuldu. Alim olup edep bilmeyenin, kıymeti yoktur. Ancak derviş olup ilmi bilmeyebilir; edebi varsa makbul olur. Edep “Aklın dıştan görünüşüdür” denilmiştir.
Hazret-i Mevlana şöyle buyuruyor:
“Eğer Ademoğlunun edebden nasibi yoksa, insan değildir. İnsanla hayvan arasında fark edebdir.” “Edepsizi Allah başaşağı eder.”, “Gözünü aç da bütün kelâmullaha, Kur’an ayetlerine bak; bütün manayı, Kur’an’ı edebden ibaret göreceksin”, “İman nedir diye akıldan sordum. Akıl, kalbimin kulağıma seslenerek ‘İman edeptir’ dedi.”
Edep ehlullahın tacıdır. Şöyle denilmiştir:
“Edep bir tac imiş nur-u Hüda’dan
Giy ol tacı emin ol her belâdan.”

 

Yorum Yazın

Facebook